Küçük Asya'da (Türkiye'de) Sülük Yetiştirme

Asıl metnin tercümesidir ve aşağıdaki kitapdan alınmıştır.

Landerer aslında Ekim'den Şubat'a kadar Türkiye'de sülük toplandığını bildiriyor. Toplayıcılar bu zaman süreçinde sülükleri Anadolunun çesitli göllerinden 10 - 15 günde develerle İzmir'e getiriyorlar.

İnsanlar sülükleri (Türkçe ismi Suluk) göllerde bata çıka yürüyerek özellikle ellerini ve ayaklarını tutanları alarak toplarlar. Veya yünden ince ve uzun bezleri ellerinde tutarak veya bedenlerine bağlayarak ve bununla saatlerce göllerin içinde bata çıka yürüyerek sülük toplarlar.

Göl çoğu yerinde derin veya genişlediğinde böylece özellikle sülük toplama amaçlı yapılmış sandallar eşlik eder. Toplayıcılar zaman zaman bedenlerini ve bezleri tutan sülükleri sandala verirler. Sülükler balçık topraktan yapılmiş ve içinde göl suyu dolu olan kaplarda geçici olarak muhafaza edilir.

Ondan sonra 1 Okka alan küçük çuvallara doldurulur ve içi dişi bezlen sarılmış sepetlerle İzmir'e getirilir. Oraya birkaç gün süren yolculuk esnasında, sülükler her üçüncü akşam çuvallardan çıkarılır ve ağaçdan kaplara boşaltılır, suyla hemen hemen en iyi şekilde yıkayarak salyadan kurtarılır, ölüler ve hasta olanlar seçilip atıldıktan sonra okkalarca temiz çuvallara doldurulur. Bundan sonra önceki kirli çuvallar gayretle yıkanır, tersi çevrilir ve kurutularak gelecek akşam için hazırlanır. 

İzmir'e vardıktan sonra hayvanlar tüccarlarin sülük çiftliklerine götürülür ve sonra büyüklüğe göre 3 boya ayrılır. En büyükleri gebe sayılarak kuluçka için birkaçhafta rahat bırakılır ve bu suretle olağanüstü çoğalmasi sağlanır. Küçükler istenilen boy elde edinceye kadar sarnıçlarda bırakılır. 

Sadece orta boylular satış için şu şekilde hazırlanır:

Sıradan balçık toprak suyla ıslatılır, lapa halinde temizlemek için elekden geçirilir ve tekrar birkaç saat yoğrulur. Bu balçık toprak çok yeni ve geniş fıçılara doldurulur, sonra her fıçıya öncelikle salyadan ve ıslaklıkdan bezlerle kurutulmuş 10 - 15 Okka sülük koyulur.

Küçük sülükler şu şekilde yetiştirilir:

Öküzlerin şah damarından alınan kan sürekli kırpaçlanarak pıhtılaşması engellenir ve ondan ağaç kaplara 4 Okka doldurulur ve bunun içinede 5 Okka sülük konulur. Bu hareket her 3'üncü veya 4'üncü günde tekrarlanır ve Sülükler her defasında sarnıça geri götürülür. Bu şekilde besleyerek bu küçük hayvanlar en kısa zamanda yetiştirilir ve 3 ay gibi kısa zaman içinde ağırlıkları 3 katına çıkarılır. 

Türk Saltanatı tarafından sülük toplama hakkı kiraya verilir. İzmir'den her yıl 25000 Okka sülük ihraç edilir, bunun 15000 Okka'sı Triest'e ve 10000 Okka'da Marsilya'yadır. 1 Okka 3 ½ tıbbi yarım kiloya eşittir ve birinci boydan 1000 - 1100 Sülük, ikinci boydan 1800 - 2000 Sülük, ücüncü boydan 2900 - 3000 Sülük ve en küçük boydan 4000 - 5000 Sülük alır.

İzmirde bir Okka'ya 300 - 350 Piaster ödenir.

Kücük Asya'da (yani Anadolu'da) bulunan sülükleri Landerer Hirudo Chloster, Hirudo Verbana ve Hirudo İnterrupta olarak adlandırıyor.

Yunanistan' dada önemsiz olmayan birçok sülük tutulan bataklıklar vardır. İnsanlar orada yıllık 7000 - 8000 Okka kadar toplarlar ve bunun 6000 Okka'sı yurt dışına gider. 

Orijinal kaynak (Sayfa 204 -205 ):

ARCHIV DER PHARMACIE, Eine Zeitschrift des allgemeinen deutschen Apotheker-Vereins., ABTEILUNG NORDDEUTSCHLAND, Herausgegeben unter Mitwirkung des Directorii von G. Wackenroder und L. Bley,I. Jahrgang. HANNOVER. Im Verlage der Hahn'schen Hofbuchhandlung, 1851.

Follow Us

Get more Joomla!® Templates and Joomla!® Forms From Crosstec